Colineta

Rubiós, unha parroquia do pontevedrés concello das Neves, é un deses “sitios distintos” que se atopan polo país adiante. Polo menos no que fai referencia aos viños. Incluída na denominación de orixe Rías Baixas, Rubiós é unha pequena illa de tintos nun inmenso mar de brancos.

A inmensa maioría dos consumidores de viño saben que os das Rías Baixas son brancos elaborados coa variedade autóctona “albariño”, cuxo nomee moitas veces suplanta ao da propia denominación de orixe.
Algúns deses afeccionados saben ademais que en zonas do sur de Pontevedra a variedade albariño compleméntase con outras como a loureiro, a caíño e a treixadura. O Rosal é a máis coñecida destas zonas e, en menor medida, o Condado do Tea. E no medio do Condado, Rubiós conserva a súa tradicional produción de tintos, acollidos á denominación de orixe Rías Baixas o mesmo que os albariños.

A vocación da parroquia pola produción de tintos é esmagador. “Todo o que se produce en Rubiós é tinto”, asegura Antonio Méndez, presidente e xerente da adega Coto Redondo, emprazada en Rubiós e coa mesma vocación cara aos tintos que ten a zona. Algunha cepa branca pódese ver no medio das tintas que dominan a paisaxe, pero son casos illados e empréganse unicamente para a produción de brancos para consumo propio. “Ao estar entre as tintas non maduran bastante e non collen o grao necesario de azucre para a adega”, di Méndez.

Sempre tintos

Rubiós sempre produciu tintos caseiros que tiñan moi boa saída no seu contorno, polo que durante moito tempo non foi necesario realizar grandes cambios no tipo de produción, a pesar de que fai xa tres décadas que algúns viticultores da zona intentaron modernizalo. A cousa madurou cando en 2005 Coto Redondo compra a marca “Señorío de Rubiós”. Foi o momento no que os naturais da parroquia reaccionaron formando unha cooperativa certamente peculiar. Entre os requisitos indispensables para formar parte dela é ser natural de Rubiós ou ter viñedos na parroquia. Ademais hai que ser produtor de tintos, aínda que se aceptan socios que tamén teñan brancos noutras zonas.

A cooperativa produce uva tinta e foi o xerme da adega Coto Redondo, constituída baixo a figura xurídica dunha sociedade limitada, que consideraron máis idónea. A cooperativa que produce a uva ostenta unha parte do capital social da adega, da que tamén son socios, a título persoal, os cooperativistas. Finalmente, e co obxectivo de producir brancos e non só tintos, entraron no capital da adega outros socios que achegan uva branca e tinta mencía. O requisito neste caso é que a uva destinada á produción de brancos proceda toda do Condado do Tea.

“A cooperativa produce uva das variedades sousón, que aquí coñecemos como retinto, espadeiro, caíño e pedral, xa que esa uva só a temos aquí e no norte de Portugal”, indica Antonio Méndez.

Actualmente a adega ten no mercado cinco marcas de tintos, que corresponden a un viño monovarietal sousón, un condado elaborado con mestura de sousón, espadeiro, caíño, pedral, mencía, loureira tinta e brancellao, un monovarietal mencía, feito con uvas desta variedade procedentes do Condado do Tea e criado en barricas de carballo francés, un viño de maceración carbónica que saíu ao mercado na colleita de 2009 e un condado tinto barrica criado doce meses en barrica de carballo francés.

“Como sabiamos que os tintos ían ser difíciles de introducir no mercado, no capital da adega deuse entrada a socios de fóra de Rubiós para producir branco”, di Méndez.

A cooperativa elabora tres brancos: monovarietal albariño, condado branco (albariño, treixadura, loureira branca, godello e torrontés) e coas mesmas variedades un condado branco criado en barrica carballo francés durante oito meses.

O que distingue ao condado branco do resto de brancos da denominación de orixe Rías Baixas é o emprego preferente da variedade treixadura. Mentres no Salnés dominan os monovarietais albariños e no Rosal mestúrase preferentemente albariño con algo de caíño e loureiro, en Rubiós empregan ata un 80 por cento de treixadura cun 15 por cento de albariño e o resto godello e loureiro.

Ata nos brancos son diferentes os de Rubiós, unha illa tinta nun mar de brancos.

O primeiro premio na Festa do Albariño concedido a un viño de Rubiós trouxo á miña cabeza a reportaxe que publiquei en Galicia Gastronómica aló por 2006 ou 2007, e que xa non está na rede. Recupero aquí, convintemente actualizada, aquela reportaxe

Parece un perfume pero en realidade é un licor de framboesa Paco&Lola, elaborado con augardente de uvas albariñas e framboesas naturais.

Só hai 3.000 botellas no mercado, a un prezo de 29,90 euros.

Un pequeno grupo de xornalistas galegos, todos pontevedreses e sen experiencia no mundo da cata e non moitos coñecementos no dos viños, recibiu a semana pasada un pequeniño cursiño de cata no Pazo de Mugartegui, sede do consello regulador da denominación de orixe Rías Baixas, organizador do mesmo. Polo medio colouse un servidor.

Estaba prevista a cata de catro viños brancos das Rías Baixas, e así se fixo. Comezamos cun monovarietal albariño da última colleita (2008). ¿Que viño máis bravo! Unha excesiva acidez demostraba que fora embotellado meses antes do debido.

Afortunadamente seguiu un Rosal (uva albariña desta zona do sur de Pontevedra, con algo de loureira) da colleita de 2006. Pareceume o mellor dos catro viños catados, pero teño que recoñecer as miñas preferencias por este viño de aromas, sabores e tacto balsámico, cousa que, pola contra, non lle gustou nada á xornalista que tiña enfronte: “Sabe a vipsbaporrú“, dixo.

Despois un Rías Baixas criado sobre lías do que o mais impresionante foi o prezo da botella: arredor de 45 euros en tenda. E para rematar un viño criado en madeira, absolutamente plano en nariz e sen nada destacado en boca.

A cata foi lenta e por momentos algo desordenada xa que as interrupcións con preguntas e máis preguntas eran continuas. É o que ten catar con xornalistas que de viños nada saben. E un dos temas de conversa foi o viño servido na voda dos Príncipes de Asturias e porque se elixiu un viño do ano no canto dun elías, como se empeñaron en chamar, non sei se en broma ou en serio, algúns dos colegas de cata ao viño criado sobre lías. Algún non entendía como se podía preferir un viño supostamente máis barato.

Rematou a cata e seguiron as preguntas sobre o viño da voda, ata que o técnico da D.O. ofreceu catar unha botella daquel viño, que aínda conservan no consello.

Eu agardaba un viño sen etiquetar cando apareceu coa botella que se pode ver na foto, coa etiqueta da celebración, o 22 de maio de 2004. Cinco anos pasaron dende que foi embotellado e cinco e medio dende que foi elaborado.

O viño presentaba unha cor evolucionada, con tons dourados, inda que o peor foi o acusado aroma de redución que nos fixo temer o peor. Pero non. Cun pouco de osixenación na copa a redución desapareceu rapidamente e deu paso a aromas florais, de froitas e un chisco de tabaco. En boca conservaba unha acidez equilibrada e resultaba un viño longo, moi longo. Un viño perfectamente apto para servir. Pero aínda hai quen segue convencido de que os Rías Baixas hai que bebelos no ano

Teñen os viños galegos fama de acedos e certamente acidez non lles falta, pero esa é, precisamente, unha das cualidades que os fan singulares e apreciados.

A acidez contrarrestase con dozura, e aí está a proba dos refrescos de cola, cun grado de acidez moi superior ao dun iogur, pero que nos saben dóce pola cantidade de azucre ou edulcorantes que levan.

Non vou propoñer eu a adición de azucre ao viño galego, pero o certo é que nos últimos tempos adegas e consellos reguladores galegos están traballando na procura de viños doces, naturalmente doces, elaborados en Galicia.

O éxito do tostado do Ribeiro non é alleo ao que está a piques de converterse en moda. Durante décadas o tostado foi máis un mito que unha realidade, que se atopaba ao alcance de poucos, moi poucos privilexiados. Na Cooperativa Vitivinícola do Ribeiro tomaron a iniciativa de devolver ese vello viño galego ao mercado e, inda que siga a ser un produto minoritario, xa son dúas as adegas que teñen o tostado no mercado, mentres outras traballan no mesmo proxecto ou noutros semellantes.

No Ribeiro, os blogastrónomos galegos tivemos ocasión de probar o viño elaborado con uva xeada en Casal de Armán. Non era máis que un experimento, pero por algo se empeza.

Na mesma liña de viños doces elaborados con uva xeada traballa a adega Mar de Frades, en Rías Baixas.

Sobre os traballos que desenvolve o consello regulador de Valdeorras tanto para a elaboración de tostados como de viños doces feitos de uva xeada xa falamos anteriormente en Colineta.

E agora chégalle a quenda a Monterrei, onde traballan na elaboración de viños semellantes aos de Oporto, cortando a fermentación para conservar azucre residual e encabezando con augardente vínico. O próximo domingo, en Arroz con Chícharos (Cadena SER Galicia) falaremos sobre o asunto co presidente do consello regulador da D.O. Monterrei, Antonio Anxel Méndez Atanes

Preparando o almorzo caín na conta de que Robert Parker é un ser humano que imita a Deus.

• Xa lle vale, ¿que teñen que ver Deus, Robert Parker e o almorzo?
• Pois nada, don Filomeno Petusis, élle unha maneira de empezar como outra calquera. ¿Cando vostede ía á festa que método empregaba?: “¿Eres de aquí ou viñeches á festa? ou ¿ligas?”.
• Mire, señor Vila, déixeo, que vexo que podemos acabar con máis xentiña neste post que en West Side Story.
• Pois efectivamente imos falar do West Side da península ibérica.

Dicía antes de que Pestisuis me cortada o discurso, que hoxe pensei que Parker imita a Deus: está en todas partes.

Onte deiteime cunha nota de prensa do Consello Regulador da D.O. Rías Baixas sobre as puntuacións outorgadas por Parker aos seus viños e hoxe levántome coa información en case tódolos medios. O Consello Regulador ten por norma non dar información sobre as adegas ou os viños puntuados por Parker ou premiados en calquera certame, así que na meirande parte dos xornais se fala en xeral dos viños das Rías Baixas, cando se debería falar de 35 marcas. O único que fixo o seu traballo como é debido foi M. Alfonso, da delegación arousá de La Voz de Galicia, que buscou información sobre esas marcas e nos fala de que o mellor valorado foi Pazo de Señoráns, con 92 puntos, o que significa que é un “viño de excepcional complexidade e carácter. En resumo, un viño fantástico“· (Recomendo a todos ler o sistema de calificación de The Wine Advocate para ver como se puntúa de 50 a 100 e non de 1 a 100 como moitos pensan, e que os viños con menos de 60 puntos son considerados “inaceptables“).

Pero eu quería escribir sobre a omnipresencia de Parker. Parker por aquí, Parker por acolá e Parker polo outro lado. Imos acabar aburridos de Parker. So lle faltan uns ollos achinados para que isto pareza o culto á personalidade do líder en Corea do Norte.

Hoxe un viño sen puntuar por Parker é coma un restaurante que non aparece na guía Michelín. A diferenza é que Michelín da que falar unha vez no ano e Parker aparece ata na sopa. O dito, que imos acabar aburridos del.

O correcto sería dicir que “The Wine Advocate”, a revista que fundou e dirixe Parker, puntuou de esta ou daquela maneira estes ou aqueles viños. Porque, señores, en España quen realiza as catas chámase Jay Miller (o da foto). Non sei se Parker estivo algunha vez en Galicia, non sei se catou os seus viños, pero si que Miller anda por aquí de cando en vez.

Atribuírlle a Parker as puntuacións é como atribuírlle a Xosé Lois Vilela a nova asinada en Arousa.

• ¿E quen é ise señor?
• Pois o equivalente a Parker en La Voz de Galicia, o director.

Os clientes máis selectos dos voos intercontinentais da aeroliña Britihs Airways poderán beber un viño galego, en concreto un Rías Baixas da subzona do Ulla, despois de que a adega Castro Brey gañara un concurso para o subministro de 26.000 botellas de Sin Palabras un monovarietal albariño producido en Camanzo, no concello pontevedrés de Vila de Cruces.

Castro Brey é unha adega familiar que dispón de 12 hectáreas de viñedo en Camanzo, con cepas de albariño que superan os setenta anos de idade. Alí producen varios albariños monovarietais (Castrobrey, Señorío de Cruces, Castro Valdés) así como o Señorío das Regas (albariño, treixadura, godello e torrontés) e Castrobrey tinto, elaborado con caíño e mencía.

O Sin Palabras é a última creación da adega, que xa aparece entre os viños puntuados por Parker (86 puntos) e recibiu unha medalla de plata polo Castro Valdés na pasada edición de Iberwine, celebrada en Miami no pasado mes de outubro e na que so se concederon 40 medallas entre un total de 2.000 viños participantes.

Esta nova primicia de Colineta poderedes ampliala o próximo domingo escoitando Arroz con Chícharos (Cadena Ser Galicia, 12,30 horas), programa no que entrevistaremos a Ramón Blanco, responsable da adega

Foto: www.castrobrey.com

Eva Mínguez, do consello regulador da Denominación de Orixe Rías Baixas fala sobre a presenza do C.R. en MadridFusión por primeira vez e da cata na que 70 representantes de medios de comunicación estranxeiros poderán coñecer os viños premiados na Cata das Anadas que recentemente celebrou a D.O. con participación de viños de anadas anteriores á última.

Preme para escoitar o podcast

Leo en Capítulo 0 que o Wall Street Journal elixiu o albariño Don Olegario como un dos viños Deliciosos de 2008. En concreto o xornal norteamericano refírese á colleita de 2005 do viño do Salnés.

Na lista do WSJ, que compoñen nove viños de Francia, Sudáfrica, Arxentina, Italia e Australia o albariño é o único español. O xornal indica que “algúns dos viños máis excitantes do mundo proceden de España e o Don Olegario é un exemplo“.

Con frecuencia os profesionais do xornalismo gastronómico poñen a parir aos blogs do sector por considerar que detrás dos mesmos hai unha panda de indocumentados. Eu, que como se pode comprobar publico un blog gastronómico, non podo estar de acordo coa opinión dos meus colegas, e digo colegas porque tamén son un xornalista gastronómico que publica en medios convencionais.

Non comparto esa opinión porque non separa o gran da palla, que certamente hai moita entre os blogs do sector. O máis común nesta palleiro é falar do oídas do que non se sabe ou non se coñece, que me parece é o que sucede hoxe cun post sobre os 100 puntos outorgados pola Guía Proensa a Do Ferreiro Cepas Vellas, publicado en Directo al Paladar.

Agardo sinceramente que isto sexa froito da ignorancia. Porque senón tería que pensar en que se trata de mala fe.

ACTUALIZACIÓN: Durante case 40 minutos neste mesmo post estivo un texto amparado por unha licenza Creative Commons que eu non podía reproducir sin incumplir dita licenza. O motivo é que en Colineta hai publicidade e inda que citaba a súa procedencia incumpría a licenza. Un amigo blogastónomo avisoume da incorrección e de inmediato procedín a eliminar dito texto.

Por primeira vez un viño branco acada a máxima puntuación (100 puntos) na Guía Proensa, elaborada por lo xornalistas especializado Andrés Proensa dende 2002. O mérito de que os brancos acaden puntuacións ata o de agora reservadas aos tintos é dun Rías Baixas: Do Ferreiro Cepas Vellas’07, elaborado polo adegueiro de Meaño Gerardo Méndez Lázaro.

Segundo se pode ler en Soitu, nunha información de EFE, tamén acadaron a máxima puntuación da guía tres tintos da Rioxa e un da Ribera de Duero, dunha adega tan mítica como é Vega Sicilia.

Esta mesma semana (6 de decembro) Chicagoist propoñía o Do Ferreiro Cepas Vellas coma un viño que so uns poucos privilexiados poden degustar na cidade de Obama