Colineta

Aforrar máis da conta na información que se ofrece a través das etiquetas ou por calquera outro medio pode acabar levantando sospeitas e rumores como os aparecidos nas últimas semanas sobre a cervexa Gallaecia, que se presenta como galega pero unicamente di que se fabrica na UE.

Nestes días puiden ler e escoitar opinións de todo tipo, dende quen defendía a fabricación galega da cervexa ata quen suxería una posible procedencia de Estados Unidos ou Rumanía. E tamén escoitei si sería unha segunda marca de Estrella Galicia porque alguén dicía que era Estrella quen a distribuía. O único certo para min era que Estrella Galicia nada tiña que ver porque precisamente dende a cervexeira coruñesa me preguntaran pola orixe do novo produto.

Tentei varias veces, sen éxito, falar con algún responsable de Enerdrinks, empresa compostelá fabricante de Gallaecia. Tentei tamén falar con alguén de San Amaro, fábrica de cervexa emprazada en Redondela, unha vez que un lector de Colineta asegurou nun comentario que era alí onde se fabricaba Gallecia. Pero non houbo maneira. Ata onte en que Miguel Gómez, xerente de Enerdrincks, me atendeu amablemente para confirmar que o lector de Colineta estaba no certo e que Gallaecia se elabora na fábrica de San Amaro, en Redondela.

Gómez, que dende a primeira chamada a Enerdrinks fora identificado como o único interlocutor válido, indicou que a súa empresa adquirira a metade de San Amaro e que están construíndo unha nova fábrica en Mos, a onde se trasladará en poucos meses non so a produción de Gallaecia senón tamén da cervexa San Amaro. Á fronte da produción en Mos continuará Amaro González, asesorado por mestres cervexeiros de fora de Galicia.

As instalacións de Mos, como ben apuntaba o lector de Colineta, terán unha zona de degustación e permitirán coñecer de cerca o proceso de produción da cervexa. Pero a empresa está interesada en que a súa comunicación manteña un perfil baixo ata a inauguración de Mos, e de aí o silencio que mantén.

Non queren gastar agora a pólvora que van precisar cando inauguren a nova planta. E teñen medo ademais de non ser capaces de abastecer o mercado so coas instalacións de Redondela. De feito, segundo indica Miguel Gómez, xa nunha ocasión estiveron a piques de romper o stock necesario para subministrar aos actuais clientes, xa que a capacidade de produción en Redondela, segundo Gómez, é de entre 10 e 15.000 botellas ao mes.

Parece, polo tanto, unha manobra arriscada inundar con Gallaecia o mercado de Compostela, enchendo bares e máis bares de carteis anunciadores, sen ter subministro garantizado. E resulta arriscado manter ao mesmo tempo un gran silencio motivado porque o único interlocutor válido para os medios de comunicación pasa máis tempo no estranxeiro que na súa empresa. Parece evidente que Enerdrinks ten un problema de comunicación, pero o mesmo se dicía de Zara…

“Gallaecia. Cerveza celta” leo nunha carta de cervexas no bar de tódalas mañás mentres tomo o primeiro café do día. Pregúntolle ao responsable dos establecemento pola novidade e dime que é un novo produto de Enerdrinks, unha empresa compostelá creada hai pouco tempo e que está a competir cos máis grandes no mundo das bebidas enerxéticas. “Cando saia de traballar ei levar unha para probar”, anúnciolle as miñas intencións ao camareiro.

Finalmente marchei para a casa con dúas cervexas diferentes. Unha tostada e outra denominada Mil800, denominación que inmediatamente trouxo á miña cabeza a 1906 de Estrella Galicia. Pero non, Mil800, polo que explica a contraetiqueta, foi o “século non moi lonxano no que o Reino de Galicia deixou de ser“.

Na mesma contraetiqueta leo “Gallaecia retorna aos sabores auténticos da bravura Celta, unha homenaxe ao espírito sobrevivinte do asedio no Monte Medulio e sempre vivo a través dos tempos“. Naturalmente, boto a tremer, inda que penso que o celtismo pode ser un reclamo turístico e de marketing coma calquera outro. Claro que o outro lado da miña personalidade me fala de que nesta cervexa non vou atopar os sabores auténticos da bravura Celta, que polo que eu sei o emprego do lúpulo na cervexa é posterior a aquela época. Ao final tanto me ten a parte folclórica do asunto, inda que a iconografía me sona máis a irlandesa que a galega, se a cervexa é galega e boa.

Agora, despois de probar as dúas variedades, direi que boa non me pareceu. Un amargor desproporcionado (¡manda carallo que o diga eu, que me gusta a cervexa amarga!) e sabores estraños, xunto cun sabor moi pronunciado a azucre queimado na tostada, non me pareceron unha boa carta de presentación.

Tampouco me parece que a cervexa sexa galega. A etiqueta di “producida na UE” o que fai sospeitar a calquera que foi producida fóra de España, e máis se a responsable do produto é Enerdrinks, unha empresa de éxito que con dez ou doce traballadores en Compostela factura máis de vinte millóns de euros ao ano con bebidas fabricadas en Milwake ou Florida, por exemplo. Cando isto escribo levo varios intentos de falar con alguén na empresa, sen éxito. Pero en canto o faiga engadirei a este post os datos que me poidan facilitar.

Eu paguei 1,90 por cada cervexa (33 cc) e xa as vin a 2,10 no Ensanche, pero dinme que na zona vella de Santiago algúns locais véndena ata a 3 euros. Polo momento eu vou seguir coa Estrella Galicia.

Cada ano, Estrella Galicia elabora unha cantidade limitada da súa cervexa coincidindo coas festas de Nadal e empregando para iso exclusivamente lúpulo cultivado en Galicia. Trátase dunha edición limitada, con botellas numeradas e baixo a marca Estrela de Navidad.

Un ano máis tiven a oportunidade de tomarme unhas cantas destas rarezas. A Estrella de Nadal non é a Estrela Galicia que estamos afeitos tomar á que simplemente lle cambiaron a etiqueta.

O emprego de lúpulo galego é, talvez, o que máis chame a atención, pero a gran diferenza que eu noto coa Estrela de todos os días está no feito de que a de Nadal está feita exclusivamente con malte, mentres que a de todo o ano leva unha parte de millo (creo recordar que un 15 por cento). E nótase, vaia se se nota.

Non sei cantas botellas sacaron este ano, pero hoxe bebín a 590.040

¿Imaxinan entrar nun bar de Haro, pedir un Rioxa e que lle contesten que non hai, pero se queren poden tomar un estupendo Valdepeñas?.

Semella imposible, pero en Galicia pasa ás veces que pide un unha “estrella” que por aquí é sinónimo de cervexa, e lle din que so hai Mahou, Heineken ou Super Bock, por citar tres marcas habituais nese tipo de sitios. Cando eso pasa non deixo de manifestar a miña desconformidade con tal situación, e non resulta raro que me contesten á galega: éche o que hai. Entón lembro aquel cartel que unha vez vin en Dinamarca na que un cabalo bebía dun caldeiro cervexa de certa marca e mexaba noutro cervexa da marca rival. O meu cabalo so bebería Estrella Galicia. E mexar… mexaría calquera cousa.

Entón cágome en cribas e en todo ese falso concepto de excelencia que algúns taberneiros nos queren vender inda que en realidade so pensan no seu peto. Entendo que en certos locais, que son franquías de determinadas marcas, non teñan cervexa Estrella Galicia, como nas franquías de Estrella so hai cervexa coruñesa, e os viños, auga, sidra e zumes que produce ou comercializa.

E no resto de locais poido entender que caian na tentación de poñer a billa da marca que mellores condicións económicas lles ofrece, pero iso non debe implicar que se negue ao cliente a oportunidade de tomar unha Estrella, porque o certo é que para o paladar dunha amplísima maioría de galegos non hai cervexa como a fabricada na Coruña. O amargor marca a diferenza entre a Estrela e o resto de cervexas españolas, estando a nosa moitos puntos por derriba que as demais neste asunto.

O peor do asunto é que este feito non se produce so en locais de pouca monta, senón tamén noutros que presumen da súa gran oferta de viños, por exemplo, pero non teñen unha cervexa decente. Dan pena.

Prometía onte un video sobre a maneira de tirar unha caña de cervexa e aquí está.

O mestre cervexeiro de Estrella Galicia, José Luis Olmedo, explicou que para tirar unha caña ben hai que achegar o vaso á billa, inclinalo 45 grados e abrir completamente a chave, desbotando o primeiro chorro e cortando o paso de cervexa cando esta enche as tres cartas partes do recipiente.

De seguido poñer o vaso vertical, afastalo da billa e volver abrir esta un pouquiño, o suficiente para que no vaso caia un pequeno chorriño de escuma. Vólvese pechar a billa cando falta medio dedo do vaso por encher, para evitar que a escuma se derrame.

A caña debe quedar con polo menos dous dedos de escuma, na que se van diferenciar dúas zonas, una superior de escuma de burbulla grande e outra inferior de burbulla fina. Por debaixo desa capa de escuma haberá unha nebulosa de gas, que non chega a formar escuma pero que vai ser a responsable de que a mesma permaneza no vaso ata o final.

Olmedo demostrou de maneira práctica que leva o mesmo tempo tirar ben unha caña que facelo mal. E tamén quedou claro que a cervexa sabe mellor cando está ben tirada.

Ver: Capítulo o

Dous mil catrocentos anos antes de Cristo os sorianos xa bebían cervexa. Polo menos esa é a conclusión a que un chega despois de escoitar a José Luis Olmedo, un dos dous mestres cervexeiros de Estrella Galicia, asegurar que en relación coa cervexa os restos arqueolóxicos máis antigos aparecidos en Europa teñen esa antigüidade e atopáronse en Ambrona (Soria) “o que cabrea bastante aos alemáns”, dixo.

Estrella Galicia reuniu hoxe a un grupo de xornalistas para unha cata de cervexas e posterior comida na que non houbo viño e ningúen, ao que parece, botouno de menos.

Entre a cata e a comida houbo sesión de tiraxe de cañas. Olmedo explicou o sistema e quen quixo puido probar a súa destreza nun arte pouco común en Galicia. Despois dos resultados obtidos na primeira ou segunda caña que tiraron algúns xornalistas quedei convencido de que so tira mal a cervexa quen quere, é dicir, a maioría dos taberneiros galegos. Haberá un video sobre o asunto.

Aprendemos os rudimentos da cata de cervexas, que o tempo non daba para máis, pero tamén que a cervexa tal e como a coñecemos na actualidade non chegou a España ata mediado o século XVI, cando Carlos V trae de Alemaña os seus mestres cervexeiros. A industria dos sorianos de hai máis de 4.400 anos non prosperou.

E soubemos que Estrela Galicia é a cuarta empresa cervexeira de España en importancia, pero a primeira de capital integramente español. Por diante están Mahou-San Miguel (propiedade da francesa Danone, xa ven que a cousa ten chiste cando estamos a piques de celebran o 201 aniversario do levantamento madrileño do 2 de maio). En segundo lugar sitúase a alemá Heineken (propietaria de Cruz Campo e Aguila) e en terceiro lugar Damm, que xa non é de propiedade catalá senón alemá.

Parece que os españois non somos grandes consumidores de cervexa, xa que estamos por debaixo da media europea e moi por debaixo de checos e alemás, que son os grandes bebedores de rubias do continente. Deberían ter checos e alemánns unha saúde envexable, xa que segundo Olmedo a cervexa reduce o risco cardiosaudable, reduce o colesterol malo, aumenta o bo e achega antioxidantes naturais. O truco está en que para acadar eses beneficios sen efectos colaterais hai que facer un consumo moderado de cervexa, así que igual somos os galegos os que nos beneficiamos de tales propiedades.

Olmedo insistiu moito en tentar rebater o mito de que a cervexa engorda, asegurando que un vaso de cervexa ten as mesmas calorías que un de zume de laranxa. O problema vai ser, digo eu, que cando un sae de farra está disposto a beber varios vasos de cervexa, pero non coñezo a ninguén que faiga o mesmo con varios de zume de laranxa.

E para rematar unha última curiosidade: a cervexa máis cara do mundo é danesa. Trátase da Calsberg vintage. Unha botella de 35,5 centílitros (algo máis que unha Estrella, que ten 33 centílitros) custa arredor de 250 euros.

¡Que espera Calsberg a facer unha cata para centilitros en Santiago!.

Foto: José Luis Olmedo

Cando cheguei a Madrid en 1976 chamoume a atención a gran afección dos madrileños por acompañar as súas cañas de cervexa con conservas de peixes e mariscos. O “escabeche”, termo co que se referían a un taco de atún ou bonito en escabeche, habitualmente acompañado de cebola crúa, deu paso a berberechos, mexillón, ameixas, zamburiñas… sempre en lata.

E non se trataba exclusivamente das vellas tabernas madrileñas, pois co paso do tempo abriron outras novas  que tiñan a gala ofrecer conservas de gran calidade, por moito que as marcas foran descoñecidas para o gran público, que vivía nos tempos daquel divertido anuncio televisivo en que dous calvos (Jesús Puente e Juanjo Menéndez) vendían a marca Calvo e o seu atún “claro”.

Lee el resto de esta entrada »

Escena: bar de boa reputación de Santiago de Compostela. Un grupo nunha mesa. O cliente achégase á barra, deserta e abre un xornal.

- Unha Estrella, por favor.

- Non temos Estrella. ¿Damm? ¿Heineken?

- Mellor un branco. ¿Terá un godello?

O cliente mira o xornal mentres lle serven o viño. Algo despois, o camareiro volve achegarse e di:

- Agora voulle poñer unhas lentellas.

Marcha para a cociña e mentres o cliente observa. No outro extremo da barra vasos e tazas do café sen recoller e no moble da parede varios montóns de papeis que aparentan facturas e cousas semellantes. A sensación de desorde incrementase por mor da pila de botes de Coca Cola e Aquarios no chan xunto á porta da cociña.

- Ollo coa cazoliña que queima. Di o camareiro que pon na barra unha abundante tapa de lentellas.

O cliente esquece o desorde do local e volve co xornal. E cando pensa que as lentellas arrefriaron toma unha culleradiña e queima a lingua con elas.

- A cazola estaría quente, pero as lentellas fervían, pensa.

Pasan os minutos, remata o viño e paga 2 euros polo mesmo. Máis da metade das lentellas quedan na cazola por mor dunha temperatura excesiva.

Baixa o pano.

Pois todo isto me aconteceu a min en Compostela, nun local cuxo nome calo polo momento.

Pero, ¿que é peor, non ter Estrella en Galicia, cando é a cervexa que os galegos demandan nunha maioría abrumadora, ou servir as lentellas quentes coma chumbo fundido?.

Din os de Coca-Cola que as sardiñas están entre os alimentos que menos apetecen aos españois no verán. Volven as risas

Lee el resto de esta entrada »

Un ano máis, Cerveceros de España publica a súa enquisa sobre as preferencias dos españois e os galegos á hora do aperitivo. ¡Todos queremos cervexa e aos “Cerveceros” volve a medrarlles o nariz

Lee el resto de esta entrada »