Colineta

Aforrar máis da conta na información que se ofrece a través das etiquetas ou por calquera outro medio pode acabar levantando sospeitas e rumores como os aparecidos nas últimas semanas sobre a cervexa Gallaecia, que se presenta como galega pero unicamente di que se fabrica na UE.

Nestes días puiden ler e escoitar opinións de todo tipo, dende quen defendía a fabricación galega da cervexa ata quen suxería una posible procedencia de Estados Unidos ou Rumanía. E tamén escoitei si sería unha segunda marca de Estrella Galicia porque alguén dicía que era Estrella quen a distribuía. O único certo para min era que Estrella Galicia nada tiña que ver porque precisamente dende a cervexeira coruñesa me preguntaran pola orixe do novo produto.

Tentei varias veces, sen éxito, falar con algún responsable de Enerdrinks, empresa compostelá fabricante de Gallaecia. Tentei tamén falar con alguén de San Amaro, fábrica de cervexa emprazada en Redondela, unha vez que un lector de Colineta asegurou nun comentario que era alí onde se fabricaba Gallecia. Pero non houbo maneira. Ata onte en que Miguel Gómez, xerente de Enerdrincks, me atendeu amablemente para confirmar que o lector de Colineta estaba no certo e que Gallaecia se elabora na fábrica de San Amaro, en Redondela.

Gómez, que dende a primeira chamada a Enerdrinks fora identificado como o único interlocutor válido, indicou que a súa empresa adquirira a metade de San Amaro e que están construíndo unha nova fábrica en Mos, a onde se trasladará en poucos meses non so a produción de Gallaecia senón tamén da cervexa San Amaro. Á fronte da produción en Mos continuará Amaro González, asesorado por mestres cervexeiros de fora de Galicia.

As instalacións de Mos, como ben apuntaba o lector de Colineta, terán unha zona de degustación e permitirán coñecer de cerca o proceso de produción da cervexa. Pero a empresa está interesada en que a súa comunicación manteña un perfil baixo ata a inauguración de Mos, e de aí o silencio que mantén.

Non queren gastar agora a pólvora que van precisar cando inauguren a nova planta. E teñen medo ademais de non ser capaces de abastecer o mercado so coas instalacións de Redondela. De feito, segundo indica Miguel Gómez, xa nunha ocasión estiveron a piques de romper o stock necesario para subministrar aos actuais clientes, xa que a capacidade de produción en Redondela, segundo Gómez, é de entre 10 e 15.000 botellas ao mes.

Parece, polo tanto, unha manobra arriscada inundar con Gallaecia o mercado de Compostela, enchendo bares e máis bares de carteis anunciadores, sen ter subministro garantizado. E resulta arriscado manter ao mesmo tempo un gran silencio motivado porque o único interlocutor válido para os medios de comunicación pasa máis tempo no estranxeiro que na súa empresa. Parece evidente que Enerdrinks ten un problema de comunicación, pero o mesmo se dicía de Zara…

“Gallaecia. Cerveza celta” leo nunha carta de cervexas no bar de tódalas mañás mentres tomo o primeiro café do día. Pregúntolle ao responsable dos establecemento pola novidade e dime que é un novo produto de Enerdrinks, unha empresa compostelá creada hai pouco tempo e que está a competir cos máis grandes no mundo das bebidas enerxéticas. “Cando saia de traballar ei levar unha para probar”, anúnciolle as miñas intencións ao camareiro.

Finalmente marchei para a casa con dúas cervexas diferentes. Unha tostada e outra denominada Mil800, denominación que inmediatamente trouxo á miña cabeza a 1906 de Estrella Galicia. Pero non, Mil800, polo que explica a contraetiqueta, foi o “século non moi lonxano no que o Reino de Galicia deixou de ser“.

Na mesma contraetiqueta leo “Gallaecia retorna aos sabores auténticos da bravura Celta, unha homenaxe ao espírito sobrevivinte do asedio no Monte Medulio e sempre vivo a través dos tempos“. Naturalmente, boto a tremer, inda que penso que o celtismo pode ser un reclamo turístico e de marketing coma calquera outro. Claro que o outro lado da miña personalidade me fala de que nesta cervexa non vou atopar os sabores auténticos da bravura Celta, que polo que eu sei o emprego do lúpulo na cervexa é posterior a aquela época. Ao final tanto me ten a parte folclórica do asunto, inda que a iconografía me sona máis a irlandesa que a galega, se a cervexa é galega e boa.

Agora, despois de probar as dúas variedades, direi que boa non me pareceu. Un amargor desproporcionado (¡manda carallo que o diga eu, que me gusta a cervexa amarga!) e sabores estraños, xunto cun sabor moi pronunciado a azucre queimado na tostada, non me pareceron unha boa carta de presentación.

Tampouco me parece que a cervexa sexa galega. A etiqueta di “producida na UE” o que fai sospeitar a calquera que foi producida fóra de España, e máis se a responsable do produto é Enerdrinks, unha empresa de éxito que con dez ou doce traballadores en Compostela factura máis de vinte millóns de euros ao ano con bebidas fabricadas en Milwake ou Florida, por exemplo. Cando isto escribo levo varios intentos de falar con alguén na empresa, sen éxito. Pero en canto o faiga engadirei a este post os datos que me poidan facilitar.

Eu paguei 1,90 por cada cervexa (33 cc) e xa as vin a 2,10 no Ensanche, pero dinme que na zona vella de Santiago algúns locais véndena ata a 3 euros. Polo momento eu vou seguir coa Estrella Galicia.

Cada ano, Estrella Galicia elabora unha cantidade limitada da súa cervexa coincidindo coas festas de Nadal e empregando para iso exclusivamente lúpulo cultivado en Galicia. Trátase dunha edición limitada, con botellas numeradas e baixo a marca Estrela de Navidad.

Un ano máis tiven a oportunidade de tomarme unhas cantas destas rarezas. A Estrella de Nadal non é a Estrela Galicia que estamos afeitos tomar á que simplemente lle cambiaron a etiqueta.

O emprego de lúpulo galego é, talvez, o que máis chame a atención, pero a gran diferenza que eu noto coa Estrela de todos os días está no feito de que a de Nadal está feita exclusivamente con malte, mentres que a de todo o ano leva unha parte de millo (creo recordar que un 15 por cento). E nótase, vaia se se nota.

Non sei cantas botellas sacaron este ano, pero hoxe bebín a 590.040

Prometía onte un video sobre a maneira de tirar unha caña de cervexa e aquí está.

O mestre cervexeiro de Estrella Galicia, José Luis Olmedo, explicou que para tirar unha caña ben hai que achegar o vaso á billa, inclinalo 45 grados e abrir completamente a chave, desbotando o primeiro chorro e cortando o paso de cervexa cando esta enche as tres cartas partes do recipiente.

De seguido poñer o vaso vertical, afastalo da billa e volver abrir esta un pouquiño, o suficiente para que no vaso caia un pequeno chorriño de escuma. Vólvese pechar a billa cando falta medio dedo do vaso por encher, para evitar que a escuma se derrame.

A caña debe quedar con polo menos dous dedos de escuma, na que se van diferenciar dúas zonas, una superior de escuma de burbulla grande e outra inferior de burbulla fina. Por debaixo desa capa de escuma haberá unha nebulosa de gas, que non chega a formar escuma pero que vai ser a responsable de que a mesma permaneza no vaso ata o final.

Olmedo demostrou de maneira práctica que leva o mesmo tempo tirar ben unha caña que facelo mal. E tamén quedou claro que a cervexa sabe mellor cando está ben tirada.

Ver: Capítulo o

Dous mil catrocentos anos antes de Cristo os sorianos xa bebían cervexa. Polo menos esa é a conclusión a que un chega despois de escoitar a José Luis Olmedo, un dos dous mestres cervexeiros de Estrella Galicia, asegurar que en relación coa cervexa os restos arqueolóxicos máis antigos aparecidos en Europa teñen esa antigüidade e atopáronse en Ambrona (Soria) “o que cabrea bastante aos alemáns”, dixo.

Estrella Galicia reuniu hoxe a un grupo de xornalistas para unha cata de cervexas e posterior comida na que non houbo viño e ningúen, ao que parece, botouno de menos.

Entre a cata e a comida houbo sesión de tiraxe de cañas. Olmedo explicou o sistema e quen quixo puido probar a súa destreza nun arte pouco común en Galicia. Despois dos resultados obtidos na primeira ou segunda caña que tiraron algúns xornalistas quedei convencido de que so tira mal a cervexa quen quere, é dicir, a maioría dos taberneiros galegos. Haberá un video sobre o asunto.

Aprendemos os rudimentos da cata de cervexas, que o tempo non daba para máis, pero tamén que a cervexa tal e como a coñecemos na actualidade non chegou a España ata mediado o século XVI, cando Carlos V trae de Alemaña os seus mestres cervexeiros. A industria dos sorianos de hai máis de 4.400 anos non prosperou.

E soubemos que Estrela Galicia é a cuarta empresa cervexeira de España en importancia, pero a primeira de capital integramente español. Por diante están Mahou-San Miguel (propiedade da francesa Danone, xa ven que a cousa ten chiste cando estamos a piques de celebran o 201 aniversario do levantamento madrileño do 2 de maio). En segundo lugar sitúase a alemá Heineken (propietaria de Cruz Campo e Aguila) e en terceiro lugar Damm, que xa non é de propiedade catalá senón alemá.

Parece que os españois non somos grandes consumidores de cervexa, xa que estamos por debaixo da media europea e moi por debaixo de checos e alemás, que son os grandes bebedores de rubias do continente. Deberían ter checos e alemánns unha saúde envexable, xa que segundo Olmedo a cervexa reduce o risco cardiosaudable, reduce o colesterol malo, aumenta o bo e achega antioxidantes naturais. O truco está en que para acadar eses beneficios sen efectos colaterais hai que facer un consumo moderado de cervexa, así que igual somos os galegos os que nos beneficiamos de tales propiedades.

Olmedo insistiu moito en tentar rebater o mito de que a cervexa engorda, asegurando que un vaso de cervexa ten as mesmas calorías que un de zume de laranxa. O problema vai ser, digo eu, que cando un sae de farra está disposto a beber varios vasos de cervexa, pero non coñezo a ninguén que faiga o mesmo con varios de zume de laranxa.

E para rematar unha última curiosidade: a cervexa máis cara do mundo é danesa. Trátase da Calsberg vintage. Unha botella de 35,5 centílitros (algo máis que unha Estrella, que ten 33 centílitros) custa arredor de 250 euros.

¡Que espera Calsberg a facer unha cata para centilitros en Santiago!.

Foto: José Luis Olmedo

Cando cheguei a Madrid en 1976 chamoume a atención a gran afección dos madrileños por acompañar as súas cañas de cervexa con conservas de peixes e mariscos. O “escabeche”, termo co que se referían a un taco de atún ou bonito en escabeche, habitualmente acompañado de cebola crúa, deu paso a berberechos, mexillón, ameixas, zamburiñas… sempre en lata.

E non se trataba exclusivamente das vellas tabernas madrileñas, pois co paso do tempo abriron outras novas  que tiñan a gala ofrecer conservas de gran calidade, por moito que as marcas foran descoñecidas para o gran público, que vivía nos tempos daquel divertido anuncio televisivo en que dous calvos (Jesús Puente e Juanjo Menéndez) vendían a marca Calvo e o seu atún “claro”.

Lee el resto de esta entrada »

Din os de Coca-Cola que as sardiñas están entre os alimentos que menos apetecen aos españois no verán. Volven as risas

Lee el resto de esta entrada »

Un ano máis, Cerveceros de España publica a súa enquisa sobre as preferencias dos españois e os galegos á hora do aperitivo. ¡Todos queremos cervexa e aos “Cerveceros” volve a medrarlles o nariz

Lee el resto de esta entrada »

Vai quedando menos tempo para o inicio do primeiro concurso de tapas de Santiago de Compostela (Santiago(é)Tapas), que se desenvolverá ao longo de dúas semanas, dende o 28 de xuño ao 13 de xullo.

Como paso previo ao concurso, na próxima semana os hostaleiros composteláns poderán participar nun curso de preparación de tapas que impartirán tres dos grandes especialistas do sector.

Na primeira sesión Edorta Lamo e Íñigo Cojo de A Fuego Negro (San Sebastián), cociñarán e falarán sobre a conceptualización dunha tapa, a organización e loxística dunha barra e de unha cociña especializada nas tapas ou a súa exposición. Íñigo Cojo foi o gañador do Campeonato Euskadi de Pintxos en 2006 y 2007.

Pola súa parte, Paco Guzmán, chef do barcelonés restaurante Santamaría traballará coas súas habituais preparacións feitas con produtos de orixe moi diverso (lentellas, arroces, especias…) que se renovan constantemente.

Cos cervexeiros non

Como tódolos anos, Cerveceros de España volve a dicirnos con quen prefiren os españois saír de tapas, que beben e que comen neses momentos. E como tódolos anos cabréome coa tomadura de pelo dunha suposta enquisa, e como cada ano me cabreo máis desta volta dígolles que se vaian ao carallo.

Menten sen vergoña ao tempo que amosan o seu descoñecemento da realidade e demostran que so lles interesa vender, cos métodos que sexa. Como tódolos anos, a enquisa di que á hora do aperitivo os galegos prefiren a cervexa. Deberían dar unha volta polos bares de Galicia para comprobar a realidade, e xa de paso os enquisadores e os cervexeiros que leven consigo aos redactores dos medios de comunicación galegos que reproducen a nota de prensa recibida sen o máis mínimo análise. A realidade é que o consumo de viño en Galicia segue sendo moito máis alto que o de cervexa.

Xa teño falado outras veces destas enquisas e me remito ao publicado en 2006 e 2005. Tamén teño falado persoalmente cos responsables da realización da enquisa, que un ano me recoñeceron que nesa ocasión non realizaran ningunha enquisa e que traballaban cos datos do ano anterior, no que me indicaran que non sabían cantas enquisas realizaran en Galicia porque trataban conxuntamente todo o noroeste e norte de España: galegos, asturianos, cántabros, vascos, casteláns, leoneses… todos no mesmo saco.

Eu, a verdade, desta volta tomaría uns viños con calquera… menos cos responsables desta pseudo-enquisa.

Achegábase a unha da tarde e despois de toda a mañá camiñando estaba sedento e con gañas dunha cervexa fresquiña que non atopaba por ningures. E ademais un delicioso cheiro a carne asada tíñame tolo mentres dun lado e doutro me ofrecían probar este viño, esta sidra, este queixo, este chourizo. ¡Quero unha cervexa! berrei dentro da miña cabeza.

E de súpeto abriuse o horizonte e cheguei ao curruncho máis concorrido do Salón do Club de Gourmets, a esquina onde Los Norteños promocionaba a súa carne ofrecendo degustacións gratuítas e multitudinarias a esa hora da mañá. Pouco a pouco fun facéndome sitio ata chegar á barra onde acababan de poñer un prato de tenreira á prancha (tenra, saborosa, deliciosa…) ao que che metín unha boa entrada, o mesmo que tódolos que me rodeaban, ao tempo que descubría o gran tesouro: dúas billas de Estrella Galicia que non paraban de botar cervexa para tódolos comedores de carne que se amontoaban naquela esquina. So uns poucos preferían o viño tinto. Collín unha caña e saín da aglomeración satisfacendo a miña sede.

Resulta curioso como a única marca galega vai abríndose sitio nun mercado moi consumidor de cervexa, coma o madrileño, e ademais orgulloso das súa propias marcas: Mahou e Aguila.

Non me sorprendeu que Los Norteños tivera dúas billas de Estrella. Na tarde do luns, acabado de chegar a Madrid, decidín tomar unha caña nun bar calquera da zona de Atocha. Das dúas billas que vin unha anunciaba “River”, a cervexa sen alcohol de Estrella, mentres que á outra quitáranlle o rótulo. Supuxen que sería Estrella porque os dous paisanos que estaban ao meu rente tiñan diante senllas botellas de cervexa galega, “tercios” como se denominan en Madrid, “medias” como se chamaron en tempos en Galicia.

Errei na suposición. Non caín na conta de que os meus veciños de barra, claramente partidarios de Estrella, estarían tomando cañas se na billa houbera cervexa galega. Penso que a cervexa de grifo era Aguila, precisamente a que menos me gusta das dúas marcas madrileñas, pero a caña estaba moi ben tirada, por moito que o taberneiro fora mesmamente o dobre de Cachao nos seus anos mozos. “Merque un contrabaixo e ten traballo seguro na televisión”, dixénlle.

Pero volvamos ao Salón do Club de Gourmets. Bebín a miña Estrella e marchei cara o espazo da Consellería de Pesca e Asuntos Marítimos, onde me convidaran a unhas tapas elaboradas con conservas. Pero ese asunto queda para un próximo post.