Cita en Pontevedra

Cada vez que chega febreiro, férveme o sangue nas veas a causa da proximidade do Antroido, nome que o meu corrector ortográfico se emperra en cambiar por Entroido. Pero eu nacín ao Antroido no Valadouro, e alí domina a A sobre o E.

Lembro como se fora hoxe a primeira vez que me disfrazaron, na casa da Lavandeira onde vivían meus avós. Era eu un neno pequeno, chegado de Cuba poucos anos antes (¿2, 3?) e fun disfrazado de “mulata”. Daquela para pintar a cara, as mans ou as pernas recorríase á rolla dunha botella de viño queimada cun chisqueiro. Tamén lembro a última vez que me disfracei en compaña dun amigo, que ten en común coa primeira que levaba a cara tisnada. Nesta última con feluxe da cheminea da miña casa. Percorremos Bertamiráns disfrazados de pobres de pedir… pedindo… e xuntamos máis de 12 euros en menos de dúas horas. Ao botín hai que sumar as cervexas ás que, polas boas ou as malas, convidaban nos bares. Digo polas malas porque a encarga era: “pon dúas cervexas e busca quen chas pague”. Algúns taberneiros convidaron de inmediato, outros quedaron na porta do local berrando que lle debíamos dúas cervexas. Malia ir coa cara descuberta, so tiznada, e ser suficientemente coñecidos aínda non conseguiron que pagaramos as bebidas.

Dicía que eu nacín ao Antroido no Valadouro e aínda lembro as celebracións do martes de Antroido na casa da Lavandeira, con toda a familia xunta ata que na sobremesa desaparecía meu pai, miña avó non se sabía por onde andaba, de repente entraban as máscaras na casa e collían do que había derriba da mesa, despois visitábamos aos veciños e atopabámonos con máis máscaras, disfrazabámonos nos, e montábase a gran festa. Ninguén sabía quen era o outro, ata o punto de que un ano miña avoa lle metía mau a meu pai impunemente, non sei se antes de que el fixera o seu “baile da botella” ou se presentara con aquela máscara na que un brazo era substituído por una vasoira para permitir que un dedo da man asomase pola bragueta do pantalón para facer xogos malabares co que atopaba á man. “Cómame o demo, pero se ten unha”, berraba nunha ocasión, escandaliza, a Lorita vella.

Durante moitos anos o meu espírito antroideiro realizouse plenamente, inda que para iso me tocara coller días libres no traballo e viaxar dende Madrid, onde vivía e traballaba, a Galicia. A pandilla xuntábase no Valadouro para acabar no outro extremo do país, en Xinzo de Limia, ou viceversa, comezábamos na Limia e rematábamos na Mariña luguesa.

Un ano repetimos a máscara que de rapaz levaran meu pai e os seus amigos: vestidos con roupa vella e non moi limpa, a parte fundamental da máscara era a bacenilla na que levábamos cervexa e, no fondo, un par de chourizos. Bebíamos, comíamos e convidábamos a tododiós a facer o mesmo. Pero todos fuxían despavoridos. So un dos convidados bebeu da bacenilla e probou o chourizo. “Meu pai corría o Antroido co teu” me dixo ao oído, inda sen saber quen era eu.

Podería contar ducias de anécdotas semellantes, de cando nos disfrazamos de santa compaña tres días seguidos sen que ninguén fora capaz de saber quen eramos, ou de cando a comezos dos noventa fun de vello exhibicionista, ou daquel luns de Antroido pasado por auga no que me dediquei a mollar cunha sulfatadora a todo o que levaba paraugas e rematei mollado as botas da parella da Guarda Civil (afortunadamente gardas novos e con gañas de festa, que doutra maneira acabaría no cuartel), ou doutro día de chuvia no que me puxen coa cadeira de rodas no medio da praza esixindo a quen pasaban que me empuxase arriba e abaixo, e mentres os incautos me paseaban pola vila, mollándose, eu ía debaixo do meu paraugas, ou desa mesma noite cando, farto de paseos pola vila facéndolle mollarse á xente, acabei so na pista de baile do Atalaia, bailando coa cadeira de rodas e todos mirando para min, mentres o propietario do local, o meu vello amigo Abilio, e outros coñecidos da vila, me tentaban con diversas bebidas para saber quen era (¿100 Pipers con Coca Cola?, ¿Beeffeater con tónica?…).

Pois estamos de novo no Antroido e, de novo, me ferve o sangue, pero non atopo, para saír de troula comigo, o que é preciso: espírito. Contra o que pensa unha boa parte do país, especialmente a máis urbana, o Antroido non é un baile de máscaras, nin un desfile, nin un concurso de comparsas. Todo iso é Carnaval, alleo á nosa tradición. O Antroido é un estado de ánimo, lévase dentro, para fóra vale calquera farrapo.

Así que con ese espírito me presentarei mañá, luns 21 de xaneiro, ás 8 da tarde, no Café Moderno de Pontevedra para falar sobre “A mesa do Antroido: do porco á sobremesa”.

Unha desculpa é unha desculpa. Escribo 4.430 carácteres para chegar ao que digo nos 156 últimos (en negriña). ¿Ou estes 156 son a desculpa para os 4.430 restantes?

Actualización 21-01-08: enlace novo na Fundación Caixa Galicia

2 comentarios sobre “Cita en Pontevedra

Deja un comentario

Tu dirección de correo electrónico no será publicada. Los campos obligatorios están marcados con *