1993. Ese foi o ano en que todo cambiou en Santiago de Compostela. Por primeira vez unha administración apostaba forte pola promoción do fenómeno xacobeo como elemento fundamental de atracción turística. Mirado dende a distancia que permiten os 16 anos transcorridos, semella que foi todo un éxito para Galicia e para Santiago.

No casco vello da cidade, o que visitan os turistas, sucedéronse nestes anos dúas oleadas de apertura de novos negocios certamente inquietantes. Primeiro chegaron os “todo a 100″ coa súa quincalla barata que, supoño, fodeu bastante o vello negocio compostelán da prata e o acibeche. Algo despois agromaron como cogomelos eses locais sen nome concreto nos que un pode levar tres botellas de viño e unha tarta de Santiago polo que custa unha botella de viño de calidade ou media tarta de feitura artesanal, so ovos, azucre e améndoa. Desta volta a fodida foi a produción alimentaria galega de calidade, á que lle quitaron futuros clientes xa que, imaxino eu, os compradores dese viño barato, cando o beban na casa, han pensar que non se diferenza moito do que despachan no chiringo da esquina, que queda moito máis á man que Galicia. E se non o notan será porque teñen o mesmo padal que os alemáns, segundo dicía un vello coñecido meu que participou nas negociacións para o ingreso de España na CEE (Comunidad Económica Europea) e para quen os teutóns non eran capaces de distinguir polo sabor un lombo de pescada e unha pastilla de xabón.

Pero dun tempo a esta parte comezan, tímidamente, a asomar a orella outro tipo de comercios que, sen renunciar para nada ao turista, tampouco renuncian á calidade e á selección do que venden.

Non vou falar do Beiro ou dos ultramarinos tradicionais de Caldedería-Cervantes-Acibechería, que xa son clásicos consolidados na cidade, senón de tendas de recente creación, como é o caso de Lar das Meigas, que leva arredor dun ano aberto na moi turística rúa do Vilar e no que se ofrecen produtos galegos de calidade, tanto alimentos como artesanía.

Outro exemplo é a tenda aberta pola queixería Prestes en Calderería. Prestes ten experiencia nas súas tendas de Vilalba e Lugo. A de Lugo non a coñezo, pero a de Vilalba, que foi a primeira, está sen ningunha dúbida entre as mellores tendas de queixos e delicatessen de Galicia. Mágoa que en Compostela, a pesar do reducidísimo local que ocupan, fixesen un híbrido, ofrecendo na porta viños baratos, que non sei se terán a mesma calidade que éxito comercial.

A máis recente de todas é Torre da Algalia. Inda que se topa no caso vello, no é precisamente a zona más visitada polos turistas, que non saben o que perden.

O local é un dos máis bonitos de Santiago e ocupa os baixos da coñecida como Torre da Algalia, de onde lle ven o nome á tenda, unha construción do século XIII e un dos poucos exemplos de gótico que eu coñezo en Santiago. Todo pedra e algúns mobles antigos. Viños, queixos, conservas, bombóns e lambetadas diversas, moi ben seleccionadas e a prezos para todos os públicos, é dicir, tanto para composteláns como para turistas.

O paseíño ata a Algalia vai pagar a pena. E de volta cara o centro da cidade pódese pasar por A Troia (pan, doces, galletas, pastas) outro deses negocios gastronómicos que están a dignificar un casco vello excesivamente mercantilizado (no peor sentido da palabra).