July 17th, 2009Mirabel, o sol do Rosal
Desde fai máis de setenta anos, os habitantes do val do Rosal, onde a provincia de Pontevedra se funde coa desembocadura do río Miño, ten o privilexio de consumir cada verán unha froita que ata agora o resto de galegos e españois só podiamos degustar transformada, en marmeladas ou en xarope: o mirabel.
Unha empresa da zona está agora decida a achegar s mirabel fresco a todo o territorio de Galicia inicialmente, pero en poucos anos a froita podería estar presente na práctica totalidade de España.
O mirabel é unha pequena froita, pouco maior que unha cereixa de bo tamaño, de cor amarela dourada e con multitude de pintas vermellas cando está madura, aínda que poden darse casos de froitas maduras que non presentan ditas pintas.
A súa maior virtude é o seu intenso aroma e o sabor doce e peculiar destas froitas, que recorda ao das ameixas, coas que están emparentados. Pero como no caso das cereixas, cando un comeza a comer mirabeis é moi difícil parar. Como se di popularmente, é unha froita viciosa, un capricho da natureza do que se pode gozar só unhas poucas semanas ao ano.
Historia
As primeiras plantas de mirabel chegaron ao Rosal na década dos trinta do século pasado da man de Xosé Sánchez García, mestre da localidade, que se atopou con esta froita na Selva Negra alemá e de alí trouxo as primeiras árbores.
Xosé Sánchez foi tamén o fundador da primeira fábrica de conservas vexetais de Galicia, que continúa traballando na actualidade e entre cuxas especialidades se atopan os mirabeis en xarope. “A Rosaleira”, nome e marca da fábrica fundada polo mestre do Rosal, é na actualidade propiedade da adega vitivinícola Terras Gauda.
O mirabel estendeuse rapidamente polo val do Rosal, cultivado fundamental para o consumo doméstico da froita obtida ou para a súa transformación en conserva. Durante décadas, os mirabeis presentábanse no mercado fundamentalmente en forma de froitas enteiras en xarope, aínda que posteriormente transformaríanse en marmelada e recentemente en augardente e licor.
Comercialización en fresco
Dada a gran estacionalidade desta froita, que normalmente se colleita na segunda quincena do mes de xullo e ten que saír ao mercado de inmediato xa que non é posible conservala moito tempo en condicións óptimas de consumo, fixo que o comercio para consumo en fresco se limitase aos mercados semanais da zona de produción.
Pero recentemente algúns veciños da zona, interesados na potenciación dun produto de altísima calidade presente só no Rosal, apostaron decididamente por sacar ao mercado o mirabel fresco, seguros de que a súa calidade e os métodos ecolóxicos de produción van seducir ao público galego e español.
Deste xeito, unha trintena de veciños da zona crearon a empresa “Froitas do Rosal”, cunha orientación claramente social. Como explica o seu presidente Xosé Lois Rodríguez, “Todos os socios temos o noso traballo, así que o obxectivo primordial da empresa non é gañar diñeiro, senón pór en valor un produto que leva décadas entre nós e que pode converterse no aceno de identidade do Rosal“. Rodríguez agrega que, cando os haxa, os beneficios da empresa reinvestiranse en novos proxectos relacionados con produtos propios da zona.
Na actualidade “Froitas do Rosal” conta con 20 hectáreas plantadas con mirabeis, que se atopan comezando a súa fase de produción, pero nun prazo de catro ou cinco anos esperan alcanzar as 180 toneladas anuais, que se comercializarán baixo a marca “Alén do Val”.
Toda a produción de Froitas do Rosal realízase segundo os criterios da agricultura ecolóxica, polo que sairá ao mercado avalado polo Consello Regulador da Agricultura Ecolóxica de Galicia (CRAEGA).
Gran estacionalidade
O principal problema para a comercialización dos mirabeis en frescos é a súa alta estacionalidade e as dificultades para alargar o prazo de maduración ou a súa conservación antes da saída ao mercado.
Na actualidade, a colleita do mirabel céntrase practicamente nas dúas últimas semanas do mes de xullo, con variacións en función da climatoloxía. O prazo para o consumo dos mirabeis desde a súa recolección é moi curto, xa que a maduración da froita prodúcese de forma moi rápida.
A este problema súmase o feito de que segundo os expertos o mirabel é unha árbore bienal, de maneira que logo dun ano de gran colleita vén outro de escaseza, algo que aínda non conseguiron regular no Rosal.
A partir do luns 20 de xullo e ata finais da primeira semana de agosto haberá mirabel fresco nos 35 Eroski Center repartidos por Galicia, así como nos supermercados Froiz
© Copyright Miguel Vila Pernas.
Se desexa facer uso NON comercial destes contidos, soliciteo por correo electrónico
Si desea hacer uso NO comercial de estos contenidos solicítelo por correo electrónico






17 July 2009 a las 18:51
Parabéns polo artigo, mestre. O único, para completar e porque son incapaz de estarme calado, engadir que o mirabel é unha variedade de cirola (prunus domestica) e que tamén é moi popular en Francia, singularmente nos departamentos ex-alemáns de Alsacia e Lorena.
17 July 2009 a las 19:04
Si señor, a produción e consumo de mirabel en Francia é moi grande. Se aquí fóramos capaces de producir en grandes cantidades teríamos alí un bo mercado, porque o mirabel galego madura antes que o francés.
18 July 2009 a las 10:28
Algún día, alguén terá o bo siso de sacar á luz os 22 volumes de estudos comarcais de ordenación produtiva agraria que se fixeron nos anos 2002-2004, aínda que 7 anos despois os datos están xa resesos. Alí, mesmamente no volume correspondente ao Baixo Miño, proponse, entre outras cousas, exactamente iso.
19 July 2009 a las 19:47
Ola, alguén me pode dicir como se fai o almíbar e canto tempo é recomendable que estean os mirabeis nel antes de consumilos?
Ah, e parabéns pola información.
Grazas
21 July 2009 a las 12:17
este ano, como sempre vou á festa do albariño, intentarei facerme con algunha provisión do froito, por certo que teñen un nome precioso.
23 July 2009 a las 20:18
[…] El mirabel es una fruta pequeña, de un par de centímetros de diámetro, procedente de la Selva negra, y que se adaptó perfectamente a la zona del Rosal, en el sur de la provincia de Pontevedra. Este año, los productores se han agrupado para venderlo en dos de las grandes distribuidoras de alimentación de Galicia, siendo estos además de producción ecológica, tal y como informaba hace unos días Miguel Vila “Colineta”. […]
26 July 2009 a las 15:54
paravens pola producion e sin duda ua fruta que ten futuro prbeinos despois de encontralos nun super certo non estan nada mal
26 July 2009 a las 22:30
gustariame saber si este frutal podra dar fruta no norte da provincia de a coruña e si podra dar fruta plantando de semilla , gracias
28 July 2009 a las 10:49
En el mayor centro comercial de la cadena Eroski de Coruña el viernes 24 seguía sin haber mirabel fresco, lo intetaremos en Froiz a ver si hay suerte.
28 July 2009 a las 11:14
Juan D. el mirabel está en los Eroski Center, pero no el los Eroski a secas ni en los Eroski City. Me extraña que no puedas encontrarlos en A Coruña cuando yo los compré en el Erosky Center de Santiago el mismo día en que se pusieron a la venta.
28 July 2009 a las 11:16
Suso de Narón, polo que eu sei o único problema son as xeadas tardías. Se en marzo, cando comeza a floración, hai xeadas na túa zona a cousa vai ser problemática. En caso contrario non. Non sei se é viable a partir da semente.
28 July 2009 a las 20:26
Mirabel do rosal comprado esta tarde nun Gadis de Oleiros.
A partir da semente pode ser viábel ou non, depende. Os frutais modernos obtéñense por reprodución vexetativa (non sexual) e o da semente é o produto dunha polinización sexual. Ademáis, o normal, no caso de frutais comerciais, é que se formen por enxerto sobre un pé doutra variedade que lle aporte características favorábeis (por exemplo, algunha resistencia a factores físicos ou biolóxicos). En definitiva, podes plantar a semente a ver que pasa, pero non sexas demasiado optimista. Outro problema podería ser o da polinización cruzada, que ocorre en certos tipos de frutais: non é posíbel obter froito dun só arbre, senón que precisas que unha arbre polinice a outra. De ser así, terías flor e non callado (é dicir, non froito). Non sei se é o caso do mirabel.
E concordo co Sr. Vila en que o problema tan ao norte, polo menos coa variedade de mirabel do rosal, pode ser a xeada.
29 July 2009 a las 10:09
Ayer 28 de julio, los tenían en un Froiz cerca de cuatro caminos, en Coruña.
29 July 2009 a las 20:16
Acabo de comprar los mirabeles en el Eroski Center de Eiris en La Coruña, dulces, sabrosos y como bien decía Miguel en su post, muy viciosos. Aproveché también la visita al supermercado para comprar unos “Pementos de Herbón” de A Pementeira.
30 July 2009 a las 12:06
Sr.vila fai mais de catro años que os GADIS de todo GALIZA ,traballan os mirabeles por estas fechas, mirabeles do rosal, ca empresa PRODUCTOS DO ROSAL.
1 August 2009 a las 15:48
Hola,eu vivo en Lorraine ( Francia) e o producto do que se fala no e “un mirabel” se non “une mirabelle” vostedes utilizan o maculino,cando verdadeiramente este producto e femenino.Saudos.
1 August 2009 a las 17:58
Xosé Lois, efectivamente en francés é “mirabelle”, pero en Galicia e España emprégase “mirabel”. No Dicionario da Real Academia da Lingua Galega non aparece de momento, pero no da Real Academia de la Lengua Española si, e a forma en castelán é “mirabel”. Cousas dos idiomas: o sal en galego é masculino e en castelán feminino.
5 August 2009 a las 23:14
Quiero agradecer dos cosas. Una es esta nota, amena y concreta, que encontré después de probar mirabeles y la otra es el esfuerzo de la gente de O’Rosal para que encontrase algo original a menos de un euro en el Erosky.
19 January 2010 a las 20:47
[…] los mirabeles he escrito y hablado en varias ocasiones, así como del aguardiente que del mismo se obtiene y que […]