Escrébese moito e ben sobre os mariscos galegos en Galicia e fóra dela. Escrébese moitas veces, tamén, con bastante descoñecemento do asunto. Pero hai un marisco galego do que poucas veces se fala porque non son moitos os galegos, e seguramente menos os de fora, que o teñan visto se non é por fotografías. Falo do santiaguiño.
Segundo estatísticas da Consellería de Pesca, nesta campaña subhastáronse nas lonxas galegas algo menos de 700 quilos desta marisco, cunha enorme diferenza entre os prezos máis altos (130 euros por quilo) e os máis baixos (6 euros/quilo).
Así que me estrañou ver o día 23 de decembro dúas caixas deles na praza de abastos de Santiago de Compostela, e máis aínda me sorprendeu o prezo dos mesmos: 65 euros quilo o día anterior a Noiteboa. Claro que os compradores e compradoras andaban como tolos na busca de camaróns, percebes, ameixas… e non reparaban moito naqueles mariscos que moitos nin coñecían. Seguro que esta Noiteboa houbo santiaguiños nas mesas dos composteláns máis avisados.
Durante bastante tempo, ata que os probei por primeira vez, os santiaguiños foron para min un auténtico misterio. Un bo amigo da zona de Ferrol, amante da boa mesa, sempre poñía o santiaguiño por derriba de calquera outro marisco, mentres eu lía a Álvaro Cunqueiro escribir en A Cociña Galega: “Quedan algunhas cousas miúdas, unhas que non son de moito mérito, coma os santiaguiños, que tiran a seco, aínda que haxa aficionados a xantalos en tortilla, con pirixel picado“. O día que os probei por primeira vez tamén me preguntei que santiaguiños tería comido Cunqueiro, porque o certo é que o meu amigo tiña razón.
Nun tempo non vai ser fácil volver ver este marisco, polo menos galego, xa que co ano rematan os tres meses nos que en Galicia está permitida a súa captura: outubro, novembro e decembro. Se fóra dese trimestre os ve nalgures terán que proceder de Asturias ou Portugal, por exemplo, onde non existe período de veda. E non se fíe dos sitios onde lle digan que so se poden atopar no mes de xullo, que son moitos. Trátase dunha información que vai con varios anos de retraso. Efectivamente, houbo un tempo en que en Galicia so se permitía a captura de santiaguiños no mes de xullo, pero nos últimos anos é o último trimestre do ano o apto para a captura.
